Wyższa Szkoła Tańca Współczesnego

Pierwsze plany utworzenia w Bytomiu Wyższej Szkoły Sztuk Performatywnych zaczęły krystalizować się równocześnie z powstaniem Śląskiego Teatru Tańca. Od samego początku wszystkie programy edukacyjne wprowadzane konsekwentnie przez Teatr na polu technik, form i stylów tańca współczesnego, technik wspierających taniec (jak np.: Feldenkreis, Body Mind Centering, Tai Chi, Yoga, Skinner), liczne kursy teoretyczne, zarządzanie i marketing, oraz stałe zajęcia teatralne i taneczne dla różnych grup mniejszościowych wyłaniających się ze społeczności lokalnych miały na celu nie tylko wspieranie przemian demokratycznych w naszym kraju, lecz także przygotowanie gruntu pod nową szkołę. Zarówno warsztaty szkoleniowe dla tancerzy jak i programy dla tych, którym taniec współczesny i sztuka kojarzyły się do tej pory z czymś odległym, niedoścignionym i niezrozumiałym stały się cennym narzędziem uściślenia misji i profilu przyszłej szkoły. W procesie wieloletnich doświadczeń edukacyjnych i artystycznych Śląskiego Teatru Tańca wyłonili się współpracownicy: artyści, eksperci z różnych dziedzin artystycznych i teorii z kraju i zza granicy. Oni to rozumiejąc wartości kultury polskiej i jej unikatową historiografię zajęli się formowaniem nowego programu dla potrzeb nowej szkoły; w przyszłości tworzyć będą przyszłe grono wykładowców. Hilke Diemer, Louise Frank z Holandii, Katja Schneider, Patricia Stoeckemann, Roman Arndt z Niemiec, Esther Linley, Johannes Randolf z Austrii, Janusz Opryński, Agnieszka Jelewska, Jolanta Rybarska, Barbara Sier-Janik, Olga Wąchała, Wojciech Blecharz z Polski to tylko niektóre z osób, które zgodziły się na współpracę z nowopowstającą szkołą.

Przygotowania do utworzenia Wyższej Szkoły Sztuk Performatywnych - pierwszej w naszym kraju szkoły o profilu tańca współczesnego rozpoczęły się na początku 2004 roku. Wieści o tym, że Śląski Teatr Tańca otrzymał od miasta budynek niezbędny do realizacji nowych celów rozchodziły się szybko. Radość była przedwczesna, bo formalna nota, w której Wydział Geodezji UM w Bytomiu poinformował o możliwości przekazania budynku na rzecz nowej szkoły przyszła do Teatru dopiero w listopadzie 2005. Niemal jednocześnie sfinalizowano umowę o lokalizację siedziby specjalistycznej biblioteki tańca. Ten jeden z kluczowych działów szkolnej struktury organizacyjnej obok kadry wykładowców jest chyba w Polskich warunkach najtrudniej utworzyć. Doskwiera nie tylko brak funduszy na cele biblioteczne, lecz przede wszystkim w tworzeniu zbiorów przeszkadza brak publikacji na rodzimym rynku. Biblioteka stanowi niezbędne zaplecze dla badań naukowych a jej tworzenie jest procesem długotrwałym i wymaga fachowych porad specjalistycznych. Dlatego od kilku lat stała się głównym zadaniem Teatru. Z pomocą wystąpiła Leslie Getz, właścicielka największej prywatnej biblioteki tanecznej w USA. Od trzech lat aktywnie pomaga w tworzeniu zbiorów Śląskiego Teatru Tańca. Jest idealistką, wielbicielką tańca i w Polsce znalazła żarliwość równą swojemu poświęceniu dla dobra sztuki. Z grona krytyków, historyków, prezenterów i koneserów tańca Leslie Getz utworzyła stowarzyszenie "Przyjaciół Biblioteki Śląskiego Teatru Tańca." To właśnie "Przyjaciele" pod kierunkiem Leslie stale rozbudowują nasze zbiory biblioteczne. Jeszcze w styczniu trafią do nowych pomieszczeń w centrum miasta.

Dla przyszłości tańca w Polsce najważniejsze przemiany nastąpią w wyniku utworzenia Wyższej Szkoły Sztuk Performatywnych. Zwiastunem tych przemian jest zapoczątkowany w lipcu ub. roku proces tworzenia założeń i podstaw programowych Wyższej Szkoły Sztuk Performatywnych. Z założenia szkoła kształcić będzie krytyków, wykonawców i twórców dla potrzeb teatru tańca. Dlatego też program obejmie nie tylko współczesne formy i techniki ruchowe, lecz także aktorstwo, głos, kompozycję tańca, muzykę, teatr, performance art i liczne przedmioty teoretyczne. Choć pierwszych studentów Szkoła przyjmie już we wrześniu 2007 to na znaczące rezultaty będzie trzeba poczekać znacznie dłużej. W Polskim szkolnictwie artystycznym nie było do tej pory miejsca na kształcenie współczesnych tancerzy, choreografów, krytyków tańca. Uzdolnieni w tych specyficznych kierunkach młodzi ludzie są zmuszeni jak dotąd studiować poza granicami kraju - najczęściej w Holandii, Belgii, Austrii i Wielkiej Brytanii.

Wprawdzie taniec współczesny i teatr tańca cieszą się stale rosnącym zainteresowaniem publiczności, to w Polskiej sztuce zajmują mało znaczącą pozycję. Zapomniano o polskich tradycjach zwłaszcza tych międzywojennych, które odbiły się szerokim echem w Europie. Nazwiska takich postaci jak np.: Pola Nireńska, Ziuta Buczyńska, Irena Pruska są znane historykom tańca w Europie i USA, ale w Polsce pozostają nic nieznaczącym hasłem. W tej kwestii zapewne nic się nie zmieni dopóki działalność Wyższej Szkoły Sztuk Performatywnych nie przywróci należnej pozycji tym i wielu innym artystom, którzy wywarli wpływ na rozwój sztuki tańca współczesnego.

W początkowym okresie absolwenci Wyższej Szkoły Sztuk Performatywnych kończyć będą naukę na poziomie licencjackim. Studia magisterskie w obranej specjalności będzie można kontynuować na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Dzięki współpracy z Zakładem Dramatu i Teatru UAM, kierowanym przez prof. dr hab. Dobrochnę Ratajczakową, studia w Wyższej Szkole Sztuk Performatywnych zostaną powiązane z istniejącym tam kierunkiem Wiedzy o Teatrze. Dotąd, dopóki pierwsi absolwenci nie podejmą kariery naukowej; do czasu, kiedy nie rozwiną się badania naukowe w kierunkach powiązanych z tańcem współczesnym, Wyższa Szkoła Sztuk Performatywnych nie będzie mogła rozbudować swojej oferty programowej o studia magisterskie i doktorskie i nie utworzy nowych specjalności. Tak, więc współpraca z Zakładem Dramatu i Teatru UAM jest tym bardziej cenna, bo przyczyni się do wykształcenia rodzimej kadry specjalistów. Ci zaś, wpływać będą na przyszłość Szkoły. Nie bez znaczenia pozostaje też współpraca z Wydziałem Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego. Zapewni ona Szkole rozszerzenie oferty edukacyjnej o przedmioty z zakresu zarządzania podmiotami kultury, produkcji spektakli teatralnych, marketingu.

Partnerami Europejskimi Śląskiego Teatru Tańca przy opracowywaniu programu i promocji jego efektów poza granicami kraju są: CODARTS, Rotterdamse Dansacademie w Holandii, Folkwang Hochschule w Essen, Niemcy i Bruckner University w Linz, Austria.

Proces tworzenia założeń programowych Wyższej Szkoły Sztuk Performatywnych współfinansowany jest z Programu Unii Europejskiej Leonardo da Vinci. W pracach uczestniczą nie tylko wykładowcy i artyści. Ich partnerami są sami odbiorcy - z ponad 100 zgłoszeń nadesłanych do Śląskiego Teatru Tańca przez młodych, ambitnych ludzi zakwalifikowane zostały 23 osoby. Pochodzą z wielu odległych miast Polski. To one mają bezpośredni wpływ na to, jaki kształt przyjmie system szkolenia w nowej szkole i jak dalece będzie on spełniał oczekiwania młodego pokolenia. A program jest ambitny i nastawiony na wykształcenie wszechstronnego artysty teatru i teatru tańca przyszłości - takiego artysty, którego interdyscyplinarne umiejętności wykraczają poza warsztat tradycyjnych specjalizacji. Wykładowcy i "studenci" spotykają się raz w miesiącu podczas intensywnych trzydniowych sesji warsztatowych. W oczach obserwatora zasady przypominają studia zaoczne. Są ćwiczenia, wykłady, zadania domowe, dyskusje. Nie ma jednak ocen i zaliczeń, a do obowiązków "studentów" należy obecność na zajęciach, odpowiedzi na ankiety i formułowanie opinii o zajęciach i wykładowcach. Tworzenie programu trwać będzie 18 miesięcy i zakończy się w kwietniu 2007 roku.

Raport ze spotkania partnerskiego - USTROŃ 3-4 czrwca 2006

Nowa Szkoła Stuk Performatywnych (NSSP)
Projekt Pilotażowy - opracowanie programu tańca dla potrzeb szkoły wyższej
projekt finansowany przez Program Leonardo da Vinci

Konferencja Partnerów Międzynarodowych
Ustroń, 3 - 4 Czerwca, 2006
Rekrutacja
Moduły
Specjalizacja
Pytania przedstawicieli studentów
Cele Szkoły

Z udziałem: Jacek Łumiński (ŚTT, Dyrektor naczelny i artystyczny; Dyrektor Projektu), Roman Kuśnierz (ŚTT Dyrektor zarządzający), Dr Agnieszka Jelewska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), Katarzyna Furmaniuk (ŚTT, Menadżer do spraw Public Relations), Hilke Diemer (specjalista ds edukacji artystycznej, Holandia), Neil Fisher (wykladowca Liverpool Institute for Performing Arts), Harmen Tromp (wykladowca Bruckner University w Linz, Austria), Sarah Reed (Dyrektor Wydzialu Choreografii, Dartington College of Arts, Wielka Brytania), Roman Arndt (wykladowca Folkwang Hochschule w Essen, Niemcy) Katarzyna Różycka, Karolina Kroczak, Dominika Szala (przedstawiciele uczestników projektu)

Raport ogólny

Prace międzynarodowego zespołu specjalistów odbyły się w sześciu dwugodzinnych sesjach poświęconych zagadnieniom programowym nowej szkoły. Dyskusje rozpoczęli uczestnicy projektu pilotażowego pytaniem o procedury rekrutacyjne do NWSSP. Procedury te będa szczegółowo omówione dopiero na następnym spotkaniu po opracowaniu standardów nauczania i podstaw programowych. Przedstawiciele uczestników zostali zapewnieni, że każdy ze studentów programu pilotażowego będzie mógł wziąć udział w egzaminach wstępnych do NWSSP. Standardy nauczania, które obowiązywać będą w nowej szkole opracowywane są z myślą o polskich środowiska artystycznych. Oferta edukacyjna uwzględnia bogate tradycje kulturowe Polski, korzysta z osiągnieć rodzimych artystów teatru, muzyki, filmu. Jej unikatowość polega rownież na połączeniu kształcenia akademickiego z zawodowym. Z tych i wielu innych wzgledów program NWSSP tylko w niezbędnym zakresie odzwierciedla programy szkolenia obowiązujące w podobnych szkołach Unii Europejskiej. NWSSP chce rozpocząć działalność od najwyższego pułapu i dlatego sięga po najlepsze wzorce akademickie; na równi traktuje szkolenie intelektu i ciała; łączy nowatorstwo z tradycją.

Ponadto w NWSSP:
Angielski będzie językiem wykładowym (tak więc egzamin będzie również w języku angielskim.)
Grupy nie będą przekraczały dwudziestu studentów.

Program NWSSP oferować będzie szkolenie w pięciu kierunkach:
Tancerz / wykonawca
Choreograf / reżyser
Krytyk Tańca / teoretyk
Nauczyciel Tańca
Menadżer / producent

Limit wiekowy przedyskutowany zostanie na następnym spotkaniu we wrześniu. Procedura przyjmowania do szkoły była przedmiotem dyskusji, ale nie podjęto wiążących decyzji. Jako metodę kwalifikacji sugerowano trzystopniowe audycje oraz rozmowę w języku angielskim.

Przygotowanie programu NWSSP odbywa sie w ścisłej współpracy STT z:

• CODARTS (umowa została już podpisana)
• Dartington College of the Arts (list gwarancyjny został do ŚTT wysłany - umowa zostanie podpisana)
• Bruckner University w Linz (Zarząd Uniwersytetu się zmienił, w związku z czym ŚTT nie otrzymało jeszcze żadnych konkretnych informacji)
• Folkwang in Essen (Lutz Foerster, Dyrektor do spraw Tańca nie był dostępny)
• LIPA (list gwarancyjny został do ŚTT wysłany przez zarząd Wydziału)
• Bath Spa University, Christine Harrington, rozmawia z zarządem.

Jest bardzo prawdopodobne że program potrzebował będzie dwóch nowych partnerów.

Nowy program będzie testowany w krajach UE od grudnia 2006 do kwietnia 2007, ze szczególnym uwzględnieniem.
Polskiej tradycji sztuk performatywnych.
Doświadczenia nauczycieli wyniesionego ze szkół partnerskich.

Kolejna Konferencja Partnerów Międzynarodowych została zaplanowana na 22 - 24 Września. Wszyscy partnerzy zgodzili się uczestniczyć w spotkaniu.
Hilke Diemer została koordynatorem i zastępcą dyrektora projektu. Zarówno Hilke Diemer jak i Jacek Łuminski są odpowiedzialni za przygotowanie kolejnych spotkań.